Onze wandeling door een mooi riviertje in de Ardennen eindigde abrupt bij deze beverdam. Het water erachter stond zo’n halve meter hoger en we waren er niet op berekend om zwemmend verder te gaan.
Wat een bouwwerk en wat een impact op de omgeving! Bijna niet voor te stellen dat dit ooit in een relatief korte tijd door een paar bevers ontworpen en gebouwd was.
Als bevers zich ergens willen vestigen (in een gebied met een standaard lage waterstand), bouwen ze eerst een dam. Het ophogen en stabiliseren van de waterstand heeft een aantal voordelen, maar het hoofddoel is het creëren van een veilig en toereikend leefgebied, waarin een grote en veilige burcht gebouwd kan worden en waarin ook voldoende voedsel aanwezig is.
Eerst veiligheid en dan wonen.
Een mooie opfrisser voor ons onderwijsvak, zeker aan het begin van een nieuw schooljaar.
Investeren in een sterke samenhang tussen leef- en leerklimaat. Eerst veiligheid en daarna prestatie.
- De dam: structuur, sociale veiligheid, kaders en verbinding.
- De burcht: het onderwijshuis, ruimte voor nestelen, verdiepen en verbreden.
Geen goede burcht zonder een goede dam. Het klinkt zo vanzelfsprekend, maar om dit te realiseren is er visie, inzet en alertheid nodig.
Ook voor bevers.
Die houden hun dam nauwlettend in de gaten. Ieder lek wordt snel gerepareerd. Na verloop van tijd bouwen ze er stroomafwaarts soms ook wat dammen bij om hun leefgebied verder veilig te stellen.
Met de gouden weken alleen ben je er niet. Een veilig leerklimaat verdient onderhoud en naargelang de ontwikkeling van het groepsklimaat ook bijstelling en uitbreiding.
Heel soms wordt de burcht ín de dam gebouwd, maar meestal op een kleine afstand er vandaan. Dat is het meest effectief.
In een klas waarin leef- en leerklimaat verweven zijn, hoeven er niet steeds kostbare minuten verloren te gaan voordat lessen van start kunnen gaan. En als de veiligheid aandacht verdient, kan er snel geschakeld worden naar passende educatie. De dam functioneert bijna geruisloos op de achtergrond.
De situatie wordt kwetsbaar als de dam en de burcht te ver van elkaar verwijderd zijn.
Of bij een enorme dam naast een te kleine burcht. Bij schraal onderwijs is het wachten op problemen.
Genoeg stof weer vanuit de natuur om over na te denken als je je lokaal optuigt en er binnenkort weer een nieuwe groep aan je zorg wordt toevertrouwd. Het zal jou en je leerlingen veel brengen als je de tanden er stevig inzet.
Op de terugtocht door het bos raapte ik een van de vele stronken op waarmee de bever hetzelfde heeft gedaan. Die krijgt een mooi plaatsje in mijn werkkamer.
Met dank aan de Maker.
Soms knagen er op school andere krachten aan je passie en inzet voor goed onderwijs. Ik help je graag verder.
